Lublin, Schloss
Lublin, zamek
W czasach
wzn. gród umocniony drewn.-ziemnym wałem; 1. poł. XIII w. w górnej cz. wzgórza zbud. mur. wieża mieszkalno-obronna.
W XIV w. powstał mur. zamek wraz z kaplicą św. Trójcy, pokrytą malowidłami fund.
, ukończonymi 1418 (mal. Andrzej, Cyryl). Zamek przebud. ok. 1520 z fund.
; 1564 wzm. dom mansjonarzy, 1575 przeniesiony do kościoła św. Michała. Przebud. 1635–42 (m.in. dodanie szczytu i portalu kaplicy). W XVII w., w czasie wojen szwedzkich i kozackich, zamek uległ zniszczeniu. Relikty zamku przebud. z inicjatywy
na więzienie kryminalne Królestwa Kongresowego, arch. J. Stompf (1824–26); zabielenie malowideł w kaplicy. Od 1831 więzienie carskie, w okresie międzywojennym więzienie kryminalne, 1939–44 więzienie niem., w którym przetrzymywano gł. członków pol. ruchu oporu. Od sierpnia 1944 więzienie karno-śledcze podległe władzom sowieckim, następnie Urzędowi Bezpieczeństwa Publicznego. Likwidacja więzienia, remont i adaptacja na potrzeby Muzeum Lubelskiego (1954), przeniesionego z d. oficyn popijarskich. Odkrycie fresków w kaplicy przez
(1897), odsłoniętych 1902–14, konserwowanych (z przerwami) do 1997. Założenie na rzucie prostokąta z wewn. dziedzińcem. Elewacja frontowa gł. gmachu 3-częściowa, złożona z silnie wyryzalitowanej, 3-osiowej partii środkowej i dwóch identycznych, 5-osiowych cz. bocznych. Elewacje zwieńczone wysoką attyką z fryzem arkadkowym i krenelażem. Narożniki ujęte kwadratowymi wieżyczkami-sterczynami, naroża ryzalitu – 8-bocznymi wieżyczkami. Na osi fasady ostrołukowo zamknięty otwór wejściowy; okna drugiej kondygnacji takiegoż kształtu; w pierwszej kondygnacji – prostokątne. W partii attyki ryzalitu dwa okulusy ujęte w okrągłe płyciny w profilowanym obramieniu, w których po cztery mniejsze płyciny tegoż kształtu. Okna w elewacjach bocznych zamknięte ostrołukowo. W elewacji pd., na wys. wieży, 2-osiowy ryzalit. Skrzydło pd. i zach. 2-kondygnacyjne, pn. – 3-kondygnacyjne. Do 11-osiowego skrzydła zach. dostawiony portyk; brama gł. zaakcentowana trójkątnym przyczółkiem na pasie attyki powyżej gzymsu wieńczącego. Elewacje od strony dziedzińca tynkowane. Pd., o dwunastu osiach nierównej szer., artykułowana parami pilastrów toskańskich, w poł. dł. przerwana przez basztę, zwieńczoną gzymsem wspartym na ostrołukowych arkadkach. Przy elewacji pn. dziedzińca 3-osiowy ryzalit z dostawionym portykiem balkonowym z tralkową balustradą, dzielący ją niesymetrycznie na dwie cz.; cz. 12-osiowa na lewo od portyku 3-kondygnacyjna, górna kondygnacja wydzielona gzymsem i artykułowana zdwojonymi obustronnie pilastrami jońskimi, okna w uszakowych obramieniach, w drugiej kondygnacji zwieńczone odcinkami gzymsu, w trzeciej – przyczółkami odcinkowymi; cz. 11-osiowa na lewo od ryzalitu ukształtowana analogicznie, jednak bez okien w środkowej kondygnacji.
K a p l i c a ś w. Tr ó j c y 2-kondygnacyjna, z kryptą pod prezbiterium, złożona z niemal kwadratowego, 2-nawowego korpusu z centr. filarem, 1-przęsłowego prez biterium, zamkniętego pięcioma bokami 8-boku, i zakrystii od pn. Arkada tęczy ostrołukowa; nawa nakryta sklepieniem krzyżowo-żebrowym, w partii wsch. sieciowym, wspartym na 8-bocznym filarze; prezbiterium – krzyżowo-żebrowym z żebrami tarczowymi. Na narożach fasady oraz na osi elewacji pn. i zach. uskokowe przypory. Fasada zwieńczona 2-kondygnacyjnym szczytem. Portal, pierwotnie dostępny z ganku, w formie edikuli złożonej z pilastrów kompozytowych o kanelowanych trzonach, wspierających belkowanie (z h. Topór w partii fryzu) i półkolisty szczyt. M a l o w i d ł a b i z a n t y ń s k o - r u s k i e, pokrywające ściany i sklepienia kaplicy, największy i najlepiej zachowany tego typu zespół w Europie Środkowej. Na sklepieniu przedstawienia: Trójcy św., cherubinów, serafinów i symbole Ewangelistów; na ścianach sceny biblijne (najważniejsze postacie starotestamentowe, cykl dwunastu świąt nowotestamentowych, sceny Męki Pańskiej, wizerunki świętych eremitów i męczenników i in.). Na ścianie zach. przedstawienie Jagiełły adorującego MB; przy zach. krawędzi ściany pd. inskrypcja fundacyjna.
W M u z e u m L u b e l s k i m bogate zbiory artystyczne, archeologiczne, numizmatyczne, etnograficzne, historyczne: Galeria malarstwa pol. XVII–XIX w. (prace m.in. _P. Michałowski_ego, W. Gersona, L. Wyczółkowskiego, S. Wyspiańskiego), galeria malarstwa pol. XX w. (dzieła m.in. _S. I. Witkiewicz_a, Z. Pronaszki, E. Zaka, T. Pruszkowskiego, członków grup: Formiści, Rytm, Bractwo św. Łukasza, Komitet Paryski](p:https://transformation.digicult-verbund.de/metadata_rdf/)), galeria malarstwa obcego XVII–XIX w., sztuka zdobnicza, sztuka lud. regionu Lublina.
Kasimir II., Polen, Herzog
Kasimir II., Polen, Herzog
(1138 - 1194)
Kasimir II., Sprawiedliwy, Polen, Herzog
Kazimierz II., Sprawiedliwy
Kazimierz II., Polen, Herzog
Kasimir, der Gerechte
Kasimir II., Polen, Herzog
Kazimierz, Sprawiedliwy
Casimir, Sandomir, Herzog
- Herzog
Geschlecht:
- Mann
Geboren:
- XX.XX.1138
Gestorben:
- May 5, 1194
Sterbeort:
- Krakau
Poln. Herzog aus der Familie der Piasten; Herzog von Kleinpolen und Sandomierz sowie Herzog von Masowien und Kujawien
Familiäre Beziehungen
Bolesław III., Polen, Herzog (Vater)
Władysław II., Polen, Herzog (Halbbruder)
Bolesław IV., Polen, Herzog (Bruder)
Mieszko III., Polen, Herzog (Bruder)
Henryk, Sandomir, Herzog (Bruder)
Judith, Brandenburg, Markgräfin (Schwester)
Konrad I., Masowien, Herzog (Sohn)
Leszek, Polen, Herzog (Sohn)
Piastowie, Familie
Jagiełło, Polen, König
Jagiełło, Polen, König
(1351 - 1434)
Jagiello, Polen, König
Władysław II., Polen, König
Wladislaw II., Polen, König
Władysław Jagiełło II., Polen, König
Jogaila, Litauen, Großfürst
Jagiełło
Jagajlo
Władysław II., Jagiełło
- König
Geschlecht:
- Mann
Geboren:
- XX.XX.1351
Gestorben:
- June 1, 1434
Sterbeort:
- Horodok (Lemberg)
Poln. König aus der Familie der Jagiellonen (1388-1434); Großfürst von Litauen; Mitbegründer der Poln.-lit. Union
Familiäre Beziehungen
Witold, Litauen, Großfürst (Vetter)
Jagiellonowie, Familie
Hedwig, Polen, Königin (1. Ehefrau)
Elisabeth, Polen, Königin, 1372-1420 (3. Ehefrau)
Sophie, Polen, Königin (4.Ehefrau)
Wladislaw III., Polen, König (Sohn)
Kasimir IV., Polen, König (Sohn)
Jadwiga, Polen, Prinzessin (Tochter)
Zygmunt I., Polen, König
Zygmunt I., Polen, König
(1467 - 1548)
Sigismund I., Polen, König
Zygmunt, Stary
Sigismund, den gamle
Zygmunt, Wielki
Sigismund, der Alte
Sigismund, der Grosse
Sigismund I., Poland, King
Sigismundus I., Polonia, Rex
Sigmund I., Polen, König
Zygmunt I., Polska, Król
Žygimantas Senasis
König von Polen Sigismund I.
Zygmunt, Jagiellończyk
Zygmunt Stary, Poland, King, I.
Sigmundt, Polen, Kunigk
Sigismundus, Rex
Sigismond, Polen, König, I.
Sigemundtt, Polen, König
- König
Geschlecht:
- Mann
Geboren:
- January 1, 1467
Gestorben:
- April 1, 1548
Geburtsort:
- Kozienice
Sterbeort:
- Krakau
1507-1548 König von Polen aus der Familie der Jagiellonen; 1508-1548 Großfürst von Litauen ; Beitr. im VD-16
Familiäre Beziehungen
Kasimir IV., Polen, König (Vater)
Elżbieta, Polen, Königin (Mutter)
Vladislav II., Böhmen, König (Bruder)
Jan Olbracht I., Polen, König (Bruder)
Aleksander, Polen, König (Bruder)
Barbara, Polen, Königin, 1495-1515 (1. Ehefrau)
Hedwig, Brandenburg, Kurfürstin (Tochter)
Bona, Polen, Königin (2. Ehefrau)
Isabella, Ungarn, Königin (Tochter)
Zygmunt August II., Polen, König (Sohn)
Sophie, Braunschweig-Wolfenbüttel, Herzogin (Tochter)
Anna, Polen, Königin (Tochter)
Katharina, Schweden, Königin (Tochter)
Stanisław Staszic
Stanisław Staszic
(1755 - 1826)
Stanisław Ksawery Staszic
Stanisław Staszic, Wawrzyniec
Stanisłau Staszic
Stanislas Staszic
Stanisław Staszyc
Stanisław Ksawery Staszyc
Stanisław Stasic
Stanisław Ksaweryv Stasic
Stasic
- Gelehrter
- Politiker
Geschlecht:
- Mann
Geboren:
- November 6, 1755
Gestorben:
- January 20, 1826
Geburtsort:
- Schneidemühl
Sterbeort:
- Warschau
Poln. Gelehrter und Politiker
Józef Smoliński
Józef Smoliński
W M u z e u m L u b e l s k i m bogate zbiory artystyczne, archeologiczne, numizmatyczne, etnograficzne, historyczne: Galeria malarstwa pol. XVII–XIX w. (prace m.in. _P. Michałowski_ego, W. Gersona, L. Wyczółkowskiego, S. Wyspiańskiego), galeria malarstwa pol. XX w. (dzieła m.in. _S. I. Witkiewicz_a, Z. Pronaszki, E. Zaka, T. Pruszkowskiego, członków grup: Formiści, Rytm, Bractwo św. Łukasza, Komitet Paryski](p:https://transformation.digicult-verbund.de/metadata_rdf/)), galeria malarstwa obcego XVII–XIX w., sztuka zdobnicza, sztuka lud. regionu Lublina.




